Fijnstof / Tonerziekte

Fijn stof dat uit een laserprinter komt is even gevaarlijk voor de gezondheid als het inademen van sigarettenrook.’ Deze onrustbarende boodschap stuurde de Australische Queensland University of Technology begin augustus de wereld in en werd grif overgenomen.

‘Overal verschenen berichtjes die waarschuwden voor de zogenoemde ‘tonerziekte’. Moeten medewerkers die in de buurt van een laserprinter werken zich werkelijk zorgen maken? De conclusie is gebaseerd op een studie gepubliceerd in Environmental Science & Technology waarbij de uitstoot van 62 soorten laserprinters werd gemeten. De meeste waren van HP, maar ook Ricoh, Toshiba en Canon werden onder de loep genomen. Australische onderzoekers plaatsten bij elke printer een apparaatje dat de uitstoot van fijn stof en ultrafijn stof mat bij het printen. Het gaat om deeltjes van zeven tot drieduizend nanometer. Zestig procent van de printers bleek relatief weinig fijn stof uit te stoten. Zo weinig dat de emissie verwaarloosbaar was. De resterende veertig procent stootte wel fijn stof uit, een kwart relatief veel. In de omgeving van een slechte printer die dus het predikaat ‘relatief veel’ krijgt kan de hoeveelheid fijn stof wel vijf keer hoger zijn, tot 38 duizend deeltjes per kubieke centimeter, aldus de Australische onderzoekers. De uitstoot bleek niet alleen afhankelijk van het merk en het type maar ook van de ouderdom van de tonercartridge en of er al dan niet in kleuren werd gedrukt. Des te meer kleuren en des te nieuwer de cartridge, des te groter de emissie. Onderzoeksleidster Lidia Morawska noemt de uitstoot zorgwekkend. De meeste deeltjes die werden uitgestoten zijn ultrafijne deeltjes (1-100 nanometer) en dringen door tot diep in de longen. Daar kunnen ze leiden tot longklachten of erger: hart- en vaatziekten en kanker, aldus Morawska.Volgens haar zouden overheden maatregelen moeten nemen. In ieder geval is het verstandig laserprinters in een goed geventileerde ruimte te plaatsen.

In Nederland maken deskundigen zich echter minder druk. Bert Brunekreef, hoogleraar milieuepidemiologie aan de Universiteit van Utrecht ligt er niet wakker van.‘Het aantal deeltjes dat is gevonden ligt vrij laag. Aan een drukke verkeersader is de uitstoot één miljoen per kubieke centimeter in plaats van de 38 duizend die in deze studie is gevonden. Dat is toch een aanzienlijk verschil. Als je thuis staat te wokken, sta je aan dezelfde hoeveelheid fijn stof bloot.’ Ook Lucas Reijnders, hoogleraar milieukunde aan de Universiteit van Amsterdam, relativeert het mogelijke gezondheidsrisico van slechte laserprinters op de werkplek. ‘De effecten van slechte printers op de gezondheid zijn zo groot als die van passief roken.’ Toch lijkt het hem verstandig als er iets aan gedaan wordt: Hebben we net in alle openbare gelegenheden roken verboden, kunnen we nog steeds bloot staan aan fijn stof uit slechte lasersprinters.’ Goede normen voor fijn stof zijn er niet. Er is een norm voor 10.000 nanometer (PM10) en er komt een Europese wet aan voor stoffen kleiner dan 2.500 nanometer (PM 2,5), maar die zijn beide gebaseerd op het gewicht van de deeltjes terwijl het in feite gaat om het aantal deeltjes, hun oppervlak en wat er op hun oppervlak zit. ‘Hoe groter het aantal en het oppervlak van die deeltjes, des te dramatischer het gezondheidseffect. En ook het soort verbindingen dat aan de buitenkant kleeft maakt uit. Polycyclische aromaten zorgen voor een groter gezondheidsrisico dan bijvoorbeeld koolstof’, zegt Reijnders. Het zal nog wel even duren voordat er een goede norm komt. Maar daar hoeven we niet op te wachten, aldus Reijnders. ‘Gewoon emissie-eisen aan de fabrikanten van de laserprinters stellen, dan is het probleem zo opgelost.’

Bron | Intermediar.nl
Datum | woensdag 22 augustus 2007
Auteur | Astrid Smit